Καστοριά

Απέραντη φυσική ομορφιά, αδιάσειστα στοιχεία πολιτισμού και έντονη παράδοση. Περιηγηθείτε τα πλακόστρωτα στενά της παλαιάς πόλης και κάνετε το γύρο της λίμνης. Γνωρίστε τα περίφημα βυζαντινά μνημεία της πόλης και απολαύστε τα περίφημα αρχοντικά της και τις πάρα πολλές βυζαντινές της Εκκλησίες.  Επισκεφτείτε το Λαογραφικό Μουσείο στο αρχοντικό Νεράτζη Αϊβάζη, το Βυζαντινό Μουσείο  εικόνων που χρονολογούνται από το 11ο και 17ο αιώνα, σπάνια δείγματα βυζαντινής τέχνης, το Δεληνάνειο Λαογραφικό Μουσείο της Καστοριανής νοικοκυράς, το Ενδυματολογικό Μουσείο στο αρχοντικό Αφων Εμμανουήλ στη συνοικία «Ντολτσό» με παλιές Καστοριανές ενδυμασίες, το νέο στολίδι, τη Σπηλιά του Δράκου με τους πλούσιους σταλακτίτες και σταλαγμίτες, ένα φαντασμαγορικό δημιούργημα της φύσης, το Λιμναίο οικισμό, το απολιθωμένο δάσος και τους επιβλητικούς και ιστορικούς όρους Γράμμου – Βίτσι.
Στην αγορά της πόλης μπορείτε να προμηθευτείτε της ασυναγώνιστες Καστοριανές δημιουργίες σε γούνα και δέρμα.
Η Καστοριά είναι ένα από τα σημαντικότερα, σε παγκόσμιο επίπεδο, κέντρα παραγωγής, επεξεργασίας και διάθεσης γούνας. Η μακρόχρονη παράδοση, η άριστη ποιότητα και οι διεθνείς διασυνδέσεις που έχουν με τα χρόνια δημιουργηθεί, καθιστούν τη γουνοποιία έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς τομείς της χώρας, καθώς και ένα εξαιρετικά παραγωγικό κομμάτι της εθνικής οικονομίας.
Η τέχνη της κατασκευής γουναρικών αναπτύχθηκε από αρχαιοτάτων χρόνων. Οι Καστοριανοί απέκτησαν μεγάλη φήμη για την τέχνη τους, ανοίχτηκαν σε αγορές έξω από τα όρια της οθωμανικής αυτοκρατορίας και δημιούργησαν αντιπροσωπείες σε όλο τον κόσμο. Η ευμάρεια της εποχής αυτής αποτυπώνεται στα αρχοντικά της πόλης.
Η επεξεργασία της γούνας γίνεται με τον ίδιο παραδοσιακό τρόπο, εδώ και πολλά χρόνια. Το ράψιμο απαιτεί εξειδίκευση, πολύ υπομονή και προσοχή.
Οι γούνες και  τα  δερμάτινα  είδη  που  βλέπει  κανείς   είναι    έργα   υψηλής  τέχνης  και τεχνικής, που  περνά  από γενιά σε γενιά και σίγουρα προκαλεί το θαυμασμό.
Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να προμηθευτεί, σε προσιτές τιμές, αυτά τα μοναδικής Καστοριανής τέχνης και ποιότητας δημιουργήματα σε κάποιο από τα, ανά την πόλη, διάσπαρτα καταστήματα.
Ο Σύνδεσμος Γουνοποιιών Καστοριάς  διοργανώνει, από το 1976, και εντεύθεν την  Ετήσια Διεθνή Έκθεση Γούνας στο Εκθετήριο Δημοπρατήριο Γούνας Καστοριάς, το οποίο λειτουργεί σε καθημερινή βάση, με εκθέματα γουνοποιητικών επιχειρήσεων.
Κτισμένη στον αυχένα μιας πλούσιας σε βλάστηση χερσονήσου, η αρχοντική πολιτεία της Καστοριάς, σφιχταγκαλιασμένη από την απείρου φυσικού κάλλους λίμνη, φαντάζει ν’ αναδύεται από τα νερά της και είναι απολαυστική σε οποιαδήποτε εποχή του χρόνου.
Κανένας δε μπορεί ν’ αμφισβητήσει πως η Καστοριά είναι από τις ομορφότερες πόλεις της πατρίδας μας, επεσήμανε ο Δήμαρχος της πόλης κ. Ιωάννης Τσαμίσης, σε συζήτηση που είχαμε μαζί του.
Για να διαπιστώσει κανείς τον ισχυρισμό αυτό δεν έχει παρά να επισκεφτεί την πόλη και τότε θα διαπιστώσει πόσο δύσκολο είναι ν’ αποχωρισθείς ένα κομμάτι επίγειου παραδείσου.
Εδώ πέρα από τα στοιχεία του πολιτισμού και της αρχοντιάς της πόλης με την πλούσια παράδοση, τα εκπληκτικά έθιμα και τη μοναδική Μακεδονική αρχιτεκτονική των κτισμάτων της, θα γευτείς τις πεντανόστιμες Καστοριανές λιχουδιές και θα νιώσεις τα έντονα αισθήματα φιλοξενίας των κατοίκων της και των επαγγελματιών της. Εάν δε η επίσκεψη συμπέσει και με το τριήμερο καρναβάλι της Καστοριάς, τα “Ραγκουτσάρια”, 6-7-8 Ιανουαρίου, θα σας μείνει για πάντα αξέχαστη, γιατί θα ζήσεις πρωτόγνωρο γλέντι, μια καθολική έκσταση διασκέδασης και κεφιού σε συμπόρευση με τους ήχους των λαϊκών μουσικών οργάνων.  
Ευχάριστες αναμνήσεις θα αφήσει στον επισκέπτη το έθιμο της μπουμπούνας και του χάσκαρι τις ημέρες της αποκριάς.
 

Η πόλη και η λίμνη της Καστοριάς

Η πόλη της Καστοριάς είναι χτισμένη στον αυχένα της χερσονήσου που εισχωρεί μέσα στη λίμνη, σε υψόμετρο 627 μέτρα. Η λίμνη και η πόλη είναι άρρηκτα δεμένες εδώ και  πολλούς αιώνες. Η λίμνη υπολογίζεται ότι σχηματίστηκε πριν 10,000,000 χρόνια. Έχει χαρακτηριστεί ως τόπος ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους από το Υπουργείο Πολιτισμού και έχει ενταχθεί στο Ευρωπαϊκό δίκτυο << NATURA 2000>> καταχωρημένη με τον κωδικό GR 1320001. Σε όλη την έκτασή της απαγορεύεται το κυνήγι και έχει συμπεριληφθεί στον κατάλογο των σημαντικών περιοχών για τα πουλιά της Ελλάδας και της Ευρώπης. Ο συνολικός αριθμός ειδών, πλησιάζει τα 200 και πολλά από αυτά είναι είδη σπάνια και απειλούμενα, προστατευόμενα από τη διεθνή νομοθεσία.

Γύρος λίμνης

Η περιφερειακή παραλίμνια οδός που βρίσκεται στην χερσόνησο που εισχωρεί στη λίμνη είναι σπάνιας ομορφιάς και προσφέρεται για περίπατο, ποδηλασία και αναψυχή. Στη μέση περίπου της διαδρομής συναντάμε το μοναδικού ενδιαφέροντος μοναστήρι της Παναγιάς Μαυριώτισσας χτισμένο τον 11^ο αιώνα μέσα στο βράχο που υπάρχει στην περιοχή. Παραπλεύρως της οδού υπάρχουν συστάδες από πλατάνια ενώ στις πλαγιές φύονται αμυγδαλιές, αγριοτριανταφυλλιές και πουρνάρια, τα οποία, όταν ανθίζουν, φτιάχνουν εικόνες απαράμιλλης ομορφιάς.

Αθλητικές και άλλες δραστηριότητες

Η λίμνη της Καστοριάς προσφέρεται για ναυταθλητικές δραστηριότητες όπως κωπηλασία, ιστιοπλοΐα, θαλάσσιο σκί, αλλά και για ψάρεμα ή βαρκάδα.

Παραδοσιακές βάρκες.

Οι ιδιαιτερότητες της λίμνης Ορεστιάδας και οι λειτουργικές ανάγκες των αλιέων της, δημιούργησαν τον δικό τους χαρακτηριστικό τύπο βάρκας, το Καστοριανό <<Καράβι>>, ο τρόπος ναυπήγησης του οποίου παρατηρείται μόνο στην περιοχή. Το <<καράβι>> δεν μοιάζει με τις βάρκες άλλων λιμνών της Μακεδονίας, όπως και με κανένα άλλο λιμναίο ή ποταμίσιο πλωτό μέσο. Ο τύπος του παραμένει μοναδικός, αφού διατήρησε την παλιά του παράδοση ως προς το σχήμα και την κατασκευή του.

Σπήλαιο <<Δράκου>>

Το σπήλαιο του Δράκου βρίσκεται δίπλα στον παραλίμνιο της χερσονήσου της λίμνης. Απέχει 4χλμ. Από την πόλη της Καστοριάς και έχει ωφέλιμο μήκος διαδρομών περίπου 500 μέτρα. Εντός του σπηλαίου υπάρχουν μικρές λίμνες, οι οποίες επικοινωνούν με τη λίμνη Ορεστιάδα, και μοναδικής αξίας σταλαγμίτες και σταλακτίτες.

Λιμναίος Οικισμός

Ο λιμναίος οικισμός ανακαλύφθηκε ουσιαστικά το 1920 όταν έπεσε η στάθμη της λίμνης και βρίσκεται 7χλμ. Από την πόλη της Καστοριάς, στο χωριό Δίσπηλιο. Πρόκειται για οικισμό 25000 χρόνων που πιστοποιεί την άρρηκτη σχέση ανθρώπου και λίμνης.

Καστοριανά Ραγκουτσάρια 6-7-8 Ιανουαρίου

Πρόκειται για ένα τριήμερο εκδηλώσεων καρναβαλιού στο διάστημα του οποίου η πόλη αποκτάει ξεχωριστό χρώμα και πανηγυρική ατμόσφαιρα. Τα Ραγκουτσάρια αρχίζουν στις 6 Ιανουαρίου την ημέρα των Θεοφανίων και ολοκληρώνονται στις 8 Ιανουαρίου(Πατερίτσα), ημέρα της Αγίας Δομινίκης, με την παρέλαση των καρναβαλιστών. Το όνομα και η καταγωγή αυτού του εθίμου εντοπίζονται στην κλασσική αρχαιότητα, από την οποία μέσω Ρώμης( Saturnalia = γιορτές προς τιμή του Κρόνου) και Βυζαντίου μεταφέρθηκε στις μέρες μας. Είναι εκπληκτικό το πώς άντεξαν στο χρόνο και διασώθηκαν, η συνήθεια της μεταμφίεσης και το εύθυμο στοιχείο το κλίμα της χαράς και πανηγυρισμού. Ένα συμβολικό στοιχείο που διατηρήθηκε είναι αυτό της αναζήτησης δώρων, από την πλευρά των μεταμφιεσμένων. Με αυτόν τον τρόπο εξαγοράζεται η προσφορά τους στην απομάκρυνση των κακών πνευμάτων που ταλαιπωρούν κάποιο σπιτικό. Για να γίνει αυτό, βασική προϋπόθεση είναι οι μεταμφιεσμένοι να φέρουν μάσκα η οποία θα τρομάξει το κακό. Σήμερα τα Ραγκουτσάρια παίρνουν μέρος σε <<μπουλούκια>>, το καθένα με την δική του παραδοσιακή ορχήστρα χάλκινων και άλλων παραδοσιακών οργάνων, όλοι οι Καστοριανοί, άντρες και γυναίκες, μικροί και μεγάλοι, και μαζί τους χιλιάδες επισκέπτες, που γλεντούν επί τρία μερόνυχτα με χιλίων λογιών μεταμφιέσεις στους δρόμους της πόλης μέσα σε ένα αληθινό πανζουρλισμό. Οι εκδηλώσεις κορυφώνονται την Τρίτη μέρα, την Πατερίτσα. Νωρίς το απόγευμα παρελαύνουν όλα τα <<μπουλούκια>> που χορεύοντας σατιρίζουν πρόσωπα και γεγονότα με μια πηγαία εφευρετική πρωτοτυπία. Τα καλύτερα από αυτά βραβεύονται από τον Δήμο Καστοριάς που έχει και όλη την ευθύνη της διοργάνωσης του τριημέρου. Τα <<μπουλούκια>> και ο κόσμος καταλήγουν στο Ντολτσό, παλιά βυζαντινή πλατεία, που έπαιξε σημαντικό ρόλο επί Τουρκοκρατίας στην ενότητα του λαού και τη διατήρηση των εθίμων, όπου μέσα σε ένα οργιαστικό ξεφάντωμα, συναγωνίζονται μεταξύ τους πιο να καλύψει το άλλο με τη μουσική του.

Αρχοντικά Καστοριάς

Η οικοδόμηση των Αρχοντικών της Καστοριάς που άρχισε στα μέσα του 17^ου και συνεχίστηκε μέχρι το τέλος του 19^ου αιώνα συνδέεται με την περίοδο της ακμής των πόλεων της Δυτικής Μακεδονίας. Στην πλειονότητα τους άνηκαν σε πλούσιους εμπόρους και βιοτέχνες της γούνας. Στην αρχιτεκτονική τους εμπεριέχονται στοιχεία λαϊκής τέχνης. Τα περισσότερα ήταν διώροφα ή τριώροφα. Βασικά υλικά κατασκευής τους ήταν η πέτρα, η λάσπη, η χουραζάνη και η ξυλεία. Η αυλή τους χωρίζονταν από το δρόμο με μαντρότοιχο. Τα αρχοντικά, εκτός από την αισθητική τους πλευρά, ικανοποιούσαν και τις καθημερινές κοινωνικές ανάγκες της οικογένειας. Περιφερειακά στο ισόγειο υπήρχαν χρηστικοί χώροι και στο υπόγειο τα βαρέλια του κρασιού, τα αποθηκευμένα τρόφιμα, το ζυμωτήρι και οι καρβουναποθήκες. Ανεβαίνοντας την σκάλα, στον όροφο, έβρισκες το μεγάλο και ευρύχωρο σαλόνι, η λεγόμενη καλή σάλα, το γνωστό <<Δοξάτο>>. Ήταν ο κύριος χώρος του σπιτιού για τα χαρούμενα ή λυπηρά γεγονότα: τους αρραβώνες, τους γάμους, τις καρναβαλιστικές διασκεδάσεις. Το δοξάτο  ήταν ένα ορθογώνιο σαλόνι σε σχήμα Π. Στις αντικρινές πλευρές του υπήρχαν τα <<μιντέρια>> , δηλαδή κτιστοί καναπέδες, και γύρω- γύρω σε δύο σειρές μεγάλα παράθυρα με χρωματιστά τζάμια. Η οροφή ήταν ξυλόγλυπτη. Ορισμένα από τα δωμάτια του ορόφου μετατρεπόταν, εφόσον οι ανάγκες το απαιτούσαν, σε εργαστήρια γουναρικής με τα απαραίτητα <<τεζάκια>>, τους πάγκους δηλαδή των γουναράδων. Αρκετά αρχοντικά διατηρούνται μέχρι σήμερα σε ικανοποιητική κατάσταση.