Μεγανήσι

Ο χρόνος εδώ στο μικρό…Μεγανήσι κυλάει αλλιώς. Με αχνιστό ελληνικό το χειμώνα και ατέλειωτη κουβεντούλα στα μικρά καφενεδάκια και στα μπαράκια που δεν θυμίζουν σε τίποτα τα καλοκαιρινά στέκια των γιάπηδων και των διασήμων που κατακλύζουν κάθε καλοκάιρι το νησί. Ο ρώσος μεγιστάνας Ρόμαν Αμπράμοβιτς, ο γιος του τέως Παύλος και η Μαρί Σαντάλ, η Νικόλ Κίντμαν,  αλλά και ο Θέμος Αναστασιάδης, ο Αντώνης Καφετζόπουλος, ο Γιώργος Βαρεμένος επιστρέφουν στο νησί ξανά και ξανά. Ακόμη και στους νωχελικούς του χειμώνες. Αραγμένα υπερποτελή κότερα των Βαρδινογιάννη, Κοπελούζου, Bill Gates και σύσσωμου του λονδρέζικου εφοπλιστικού λόμπυ παρατάσσονται στο μικρό λιμανάκι του. Αλλά και για μας το Μεγανήσι έχει μια θέση…κάπου στη καρδιά μας…Γιατί αν πας μια φορά θα επιστρέφεις ξανά και ξανά…και ας μην είσαι εφοπλιστής…
 

Ιστορική διαδρομή
Το Μεγανήσι είναι ένα  από τα πιο γραφικά  νησιά του Ιονίου Πελάγους  που  απέχει μόλις τέσσερα (4) ναυτικά μίλια από τις νοτιοανατολικές ακτές της Λευκάδας.
 Έχει έκταση 19,85 τετραγωνικά χιλιόμετρα και ανάπτυγμα μήκους ακτών που ξεπερνά τα 40 χιλιόμετρα. Διοικητικά υπάγεται στο Νομό Λευκάδας και έχει τρία γραφικά χωριά : το Σπαρτοχώρι, το Κατωμέρι και το Βαθύ με συνολικό πληθυσμό περίπου 2.000 κατοίκους.
Είναι το μεγαλύτερο ενός συμπλέγματος νησιών (Σκορπίδι, Σκορπιός, Θηλιά, Κυθρός και άλλα) τα οποία αποτελούν τη διοικητική περιφέρεια του Δήμου Μεγανησίου  και  αποκαλούνται Τηλεβοϊδες.

Στο Μεγανήσι  έζησαν άνθρωποι κατά την νεολιθική εποχή. Το πρώτο όνομα του  ήταν Τάφος, από τον γιό της Ιπποθόης , κόρης του Λευκάδιου Λέλεγα και του Ποσειδώνα. Ο Όμηρος αναφέρει ότι βασίλευε στους Τάφιους  ο Αγχίαλος, συνετός άνθρωπος και καρδιακός φίλος του Οδυσσέα, και κατόπιν ο γιός του ο Μέντης, με τη μορφή του οποίου παρουσιάστηκε η Αθηνά στον Τηλέμαχο. Οι κάτοικοί του ήταν ξακουστοί ναυτικοί, ταξιδευτές και έμποροι και δημιούργησαν μεγάλο στόλο. Για χρόνια ήταν οι μόνοι που εμπορεύονταν σίδηρο στην Μεσόγειο, και ήταν οι σημαντικότεροι ανταγωνιστές των Φοινίκων. Μερικοί  Λατίνοι συγγραφείς υποστήριζαν ότι η αρχαία νήσος  Κάπρια (το σημερινό, διάσημο  θέρετρο της Ιταλίας, Κάπρι) ήταν αποικία των Ταφίων.
 Γενικά, στην αρχαιότητα και στα ιστορικά χρόνια, το Μεγανήσι είχε  πάντα την ίδια ιστορική πορεία και μοίρα με τη Λευκάδα. Τον 7ο αιώνα π.χ καταλήφθηκε από τους Κορινθίους   (οι οποίοι άνοιξαν το σημερινό κανάλι της Λευκάδας) και ακολούθησε τη δική τους πορεία μέχρι το 197 π.χ που κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους.
Μετά την άλωση της Πόλης από τους Φράγκους  (1204) παραχωρήθηκαν στους Βενετούς αλλά πρόλαβε το Δεσποτάτο της Ηπείρου και προσάρτησε τα νησιά ( 1204-1294).Στη συνέχεια γνώρισαν τη Φραγκοκρατία (1294-1479) και αμέσως μετά το Μεγανήσι και η Λευκάδα περιήλθαν στους Τούρκους και παρέμειναν στην κυριαρχία τους μέχρι το 1684 χρονιά που καταλήφθηκαν από τους Βενετούς. Το 1797 περιέχονται στους Γάλλους  και ένα χρόνο μετά, το 1798, στους Ρωσοτούρκους.
Το 1800 ιδρύθηκε η Πολιτεία της Επτανήσου και διατηρήθηκε μέχρι το 1807.Ο λαός όμως ζητούσε περισσότερα δικαιώματα ενώ το Μεγανήσι ήταν πάντα  καταφύγιο των Αρματολών και των Κλεφτών  αλλά και όλων των κυνηγημένων από τους Τούρκους.
Οι Αυτοκρατορικοί Γάλλοι  έγιναν κύριοι του Μεγανησίου από το 1807 έως το 1809  και το 1810 κυριεύεται από τους Άγγλους.
Στην Εθνική Επανάσταση του 1821 το Μεγανήσι συμμετείχε ενεργά και με μεγάλο ενθουσιασμό. Έδωσε   μάλιστα και έναν από τους ικανότερους οπλαρχηγούς της Επανάστασης, τον Δήμο Τσέλιο (Δημήτριο ή Δήμο Φερεντίνο), τον γνωστό << Γέρο Δήμο>> του ομώνυμου κλέφτικου τραγουδιού ( Σπαρτοχώρι Μεγανησίου 1785 – Αγρινιο 1854)
Τέλος, στις 21 Μαΐου του 1864, το Μεγανήσι   και η Λευκάδα,  μαζί και με τα υπόλοιπα Επτάνησα, ενώθηκαν με τη μητέρα Ελλάδα αποτινάσσοντας τον Αγγλικό Ζυγό. Όταν αναφερόμαστε σε κατοίκους στο Μεγανήσι δεν εννοούμε μόνιμους κατοίκους. Εννοούμε ανθρώπους που ζούσαν στις απέναντι στεριές της Λευκάδας, στον Πόρο, το Φτερνό το Κατωχώρι  και πέρναγαν  με καίκια στα χωράφια που καλλιεργούσαν στο Μεγανήσι,  διανυκτέρευαν σπάνια σε πρόχειρες αποθήκες (Λότζες) ή στην ύπαιθρο ή  μαζεύονταν στο μοναστήρι του Αι- Γιάννη όπου άραζαν και τα καίκια που τους πηγαινοέφερναν.
Από το 1684, όταν ήρθαν οι Ενετοί και μετά άλλοι Ευρωπαίοι, άρχισε να υπάρχει ασφάλεια και σιγά – σιγά το νησί κατοικήθηκε μόνιμα.
Το 1686 οι Ενετοί έκαναν το 1ο κτηματολόγιο και πολλά ιδιωτικά κτήματα κατοχυρώθηκαν με απόφαση στους ιδιοκτήτες τους από τον Πόρο  και το Φτερνό.  Όσα δεν είχαν ιδιοκτήτη θεωρήθηκαν δημόσια και πιθανόν ανήκαν στην περιουσία του μοναστηριού του Αι- Γιάννη. Ποτέ δεν καταπατήθηκαν ίσως από σεβασμό στο μοναστήρι και ενοικιάζονταν κατά καιρούς από τους λιγοστούς κατοίκους του νησιού, μέχρι που το 1719 ήρθαν Χιώτες πρόσφυγες και η Ενετική Σύγκλητος τα παραχώρησε σε αυτούς.
Το 1864 όταν τα Επτάνησα ενώθηκαν με την μητέρα Ελλάδα ένας από τους 8 Δήμους της Λευκάδας ήταν ο Δήμος Ταφίων με τα χωριά Βαθύ (συμπεριλάμβανε Βαθύ και Κατωμέρι), Σπαρτοχώρι και τα νησιά Άγιο Νικόλαο, Θηλειά, Κυθρό, Πεταλά, Σκορπιό, Σπάρτη, Μαδουρή και Χελώνι.
Το 1914 καταργήθηκαν οι Δήμοι και έμειναν δύο κοινότητες : Βαθέως και Σπαρτοχωρίου. Το 1946 η Κοινότητα Βαθέως διαιρέθηκε σε δύο: Βαθέως και Κατωμερίου. Από το 1990 λειτουργεί και πάλι Δήμος με το όνομα Δήμος Μεγανησίου.
Από την ενετοκρατία μέχρι και τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο μετοίκησαν πολλές οικογένειες στο νησί και πολλές το αγάπησαν και έμειναν μόνιμα:
Από την εποχή των Ενετών μέχρι και το 1950 οι ασχολίες των κατοίκων ήταν  σχεδόν οι ίδιες :κύρια απασχόληση ήταν  η γεωργία, όλοι όμως οι άνδρες του νησιού την συνδύαζαν  με την αλιεία και τη ναυτιλία.

Το Μεγανήσι σήμερα
Σήμερα βλέπουμε  ένα διαφορετικό Μεγανήσι. Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική του, ο φιλόξενος κόσμος του, η ήρεμη ζωή, η εναλλαγή των τοπίων  και των χρωμάτων, τα γραφικά λιμανάκια με τις ψαροταβέρνες, οι χώροι του φαγητού και της διασκέδασης, η μαγευτική θέα του και τα ήρεμα νερά του Ιονίου δημιουργούν ένα ιδανικό περιβάλλον για διακοπές.
Ο Άγιος Ιωάννης, τα Σπήλια, το Πασουμάκι, το Αμπελάκι, το Φανάρι, ο Φάρος, το Λιμονάρι, η Ελιά, η Λουτρολίμνη και η Μπερέτα είναι από τις πιο γνωστές παραλίες του νησιού ενώ οι σπηλιές του Παπανικολή και του Γιοβάνη  αξίζουν μια επίσκεψη.
Το Μεγανήσι διαθέτει καλό οδικό δίκτυο και τοπική συγκοινωνία.
Κάθε χρόνο κατακλύζεται από  έλληνες και ξένους επισκέπτες και έχει ανεπτυγμένο θαλάσσιο τουρισμό. Για την εξυπηρέτηση των τουριστών διαθέτει ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και διαμερίσματα.
 

Πρόσβαση στο Μεγανήσι:
Οδικώς από οποιοδήποτε μέρος μέχρι το Νυδρί της Λευκάδας και από εκεί με ferry boat (25 λεπτά) για το Μεγανήσι (Σπήλια και Βαθύ).Κατά τους θερινούς μήνες γίνονται δρομολόγια  με ferry boat  κάθε 2 ώρες. Η διαδρομή  προς το Μεγανήσι με το πλοίo  είναι μαγευτική αφού ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει πολλά μικρά  διάσπαρτα νησάκια  όπως η Μαδουρή με το παλιό αρχοντικό του Βαλαωρίτη και τον Σκορπιό, ιδιοκτησία της οικογένειας Ωνάση.
Αεροπορικώς μέχρι το Άκτιο και από εκεί 20 λεπτά οδικώς μέχρι τη Λευκάδα και κατόπιν στο Νυδρί.
Από την Κεφαλλονιά και  την Ιθάκη με ferry boat μέχρι τη Λευκάδα ( Βασιλική ή Νυδρί).

Πρόσωπα του Μεγανησίου
Λιτό και πανέμορφο, ξέφρενο και γαλήνιο, φυσικό spa χαλάρωσης, πολύχρωμες εκρηκτικές πινελιές, πρόσωπα γελαστά, ήρεμα, φιλόξενα.
Φωτογραφίσαμε και φιλοξενήσαμε στις σελίδες μας πρόσωπα που τυχαία βρήκαμε στο Μεγανήσι ένα Σάββατο πρωί του Απρίλη...
Κι εδώ πραγματικά σκέφτεσαι... όταν... μεγαλώσω θα μένω σε νησί... θα το λένε Μεγανήσι... θα ανοίξω παντοπωλείο και τα βράδια θα αγναντεύω το πέλαγος. Κι ας είναι απεναντί μου η στεριά... κι ας είναι πολλά τα φώτα... εγώ θα είμαι εκεί, στο νησί, και θα με νοιάζουν μόνο τα αστέρια...